SON DAKİKA
Şinasi Karaca
Şinasi Karaca
» Diğer Yazıları
Takip Et!
28 Temmuz 2019

“ALEVİLİK NEDİR? NEREDEN GELMİŞTİR?”

Facebook'ta Paylaş
Twitter
B R K
“ALEVİLİK NEDİR? NEREDEN GELMİŞTİR?”

Köşe YazılarıKültür & Sanat - 28 Temmuz 2019 15:33

“ALEVİLİK NEDİR? NEREDEN GELMİŞTİR?”

Alevilik bir din,tarikat veya mezhep değildir!. Her Alevi,İmam Cafer mezhebinden ,Hacı Bektaş tarikatından ,Türkmen etiğindendir. ”Alevi ” kelimesi çok geniş kapsamlı bir kelimedir tüm Hz.Ali ve Ehli Beyt tarftarlarını kapsar fakat Anadolu’da sadece ”Kızılbaş Türkmenleri” tanımlar , İran’da ise Hz. Ali soyundan geleneleri tanımlar .

Kızılbaş kelimesi ise 15. yy da Safevi Türkmen devleti yani Şah İsmail yanlısı Caferi mezhebinden (Ehli-beyt taraftarı) Hacı Bektaş tarikatından Türkmenlere verilen addır. Kurulan devletin adı da çogunlukla ”Kızılbaş devleti ”olarak geçer…

Osmanlı kaynakalrında Kızılbaş diye ,genellikle ,isyancı ,talancı ,rafizi(din dışı),mülhid(Allah’ı inkar eden ),zındık (ahirete inanmayan ) diye ,Anadolu Türkmenleri kastedildir. Genellikle Osmanlının dönme -devşirme tarihçileri Türk ve Türkmen adlarını da Kızılbaş’a mesubiyetle ,anarlar.

(.N.Çetinkaya -Kızılbaş Türkler s.389)… ‘Kızılbaşlık deyimi yaygın olarak Şah İsmail’in babası Şeyh Haydar (1460-1488) zamanında kullanılmaya başlanmıştır .İlk Safevi öncüleri bu yıllarda kırmızı serpuşlu-oniki dilimli keçeden taç giyerlerdi .

Giydikleri bu oniki terekli keçe başlıktan dolayı da Anadolu’daki Alevi-Bektaşi Türkmen topluluklara KIZILBAŞ denmiştir… Oysa ki.Şeyhülislamlar aleviliğin kafirlik olduğunu ve onları öldürmenin helal, karılarına ve mallarına el koymanın serbest olduğunu çeşitli fetvalarla belirttiler. Halen de bu fetvaların kalktığına dair ne Osmanlı Şeyhülislamları nede onların TC’deki devamı Türk Diyanet İşleri Reisliği tarafından kaldırılmıştır.

 “ALEVİLİK VE İSLAM”

Müslümanlık dan çok önce, Orta Asya’ da Şamanizm, Zerdüşlük, Manhaizm vb. inançlardan etkilenerek oluşmuş, daha sonra tek tanrılı dinler aşamasında, Musevilikten, Hıristiyanlıktan etkilenmiş ve son olarak ta en son İSLAM’ dan en yoğun etkilenerek, Hak-Muhammet-Ali’ yi kendisine rehber edinmiştir.

İSLAM’ dan binlerce yıl önce var olan ALEVİLİK’ i, İSLAM’ ın farklı bir yorumu olarak değerlendirmek olanaklı değildir. Çünkü ALEVİLİK İSLAM’ dan farklı, “İnsanı merkezine koyan (İnsanı merkez alan) Anadolu’ya özgü, eşi ve benzeri olmayan bir felsefe, bir inanç, bir yaşam biçimi, bir kültür, bir öğreti ve hatta bunların tümünü de aşan bir toplumsal olgu” olarak kendisini ifade etmektedir…

İnsanı merkezine koyan kendisine özgü bir olgu olarak açıklanan ALEVİK, İSLAM’ ın içinde değil, tanımdan da açıklandığı üzere kendine özgü bir inanç ve olgu olduğudur.

Somut durum ifade edildiği gibi olmasına rağmen, gerek resmi ideoloji ve gerekse, Diyanet ışleri Başkanlığı ALEVİLİK’ in yok saymakta ve en kolay yol olarak ta, İSLAM’ ın içinde diyerek ve bu yönde çalışarak asimle ederek yoketmeye çalışmaktadır…

Alevilik, Türklerin İslamiyeti humanist bir yorumudır. Şah İsmail ve Yavuz Selim zamanında Anadolu halkı büyük yaralar almış ve çok kanlar akmıştır .Safevilerle Osmanlılar arasındaki komşuluk ilişkileri bu döenmede barış içinde geçmemiştir .

Safevi devletinin kurucusu Şah İsmail Aleviliğin Yavuz Sultan Selim de Sünnilliğin temsilcisi olması ile aralarında ki savaş Alevi-Sünni savaşına dönmüştür …Yanlız savaşmakla kalmamış Anadoluda yaşayan Aleviler fanatik Sünniler tarfından da baskı altına alınmıştır ve kıyama uğramışlardır .

Şeyülislamın fetvası ile bu baskı ve kıyam sonucu ,takkiye yapmadan Alevilerin yaşaması imkansız hale gelmiştir .Bu durum da göçler olmuş ,Alevi inançlı Türkmenler İran’a Sünni ianaçlılar da Osmanlı topraklarına göçmüşlerdir .

Savaşalr birbirini takip etmiş ,yerlerini yurtlarını bırakarak dağlara çekilenler veya savaş süresince İran’a göçüp geri dönenler de olmuş Çaresizlik içinde kalanlar akarabalık yolu ile kimliklerini saklayarak ”Kürdüz ” demeye ve sünnileşmeye başlamışlar.

Böylece hem Osmanlının hem de Safevilerin kılıncından kurtulma ile yerlerinde kalabilmişlerdir…

Savaşlardan ve kaç göçden kurtulan Türkmenlerin en güvenli yerleri Erzincan ,Erzurum,Dersim,Kars Ardahan, dağalrı idi.Kıyımlardan kurtulmak için ”Kürdüz” demekle kalmamışlar ve zamanla da Kürtleşmişlerdir.

Dersime sığınan bu insanlar Türk müdür? Kürt müdür ?konuştukları lisana göre Zaza mıdır ? soruları tartışmalı konulardır…

Asya kavimi oldukalrı ,kavim adlarını korudukları ,törelerince Aleviliklerinden bir şey kaybetmedikleri bilinmektedir .Bu duruma canlı tanık Dersim de kırk yıl öğretmenlik yapan ,ayinlerde ,düğün ve derneklerinde bulunan ve binlerce öğrenci yetiştiren ve bu gözlemleride ”Doğu İlleri ve Varto Tarihi” adı altında yazan Mehmet Şerif Fırat’tır . Mehmet Şerif Fırat Öğretmen bu gözlemlerinden dolayı Kürtçülük poltikasını güden ellerce gecenin birinde evinden alınarak şehid edilmiştir…

Alevi-Kızılbaşlar kendi içlerinde ”Kürt Alevi” veya” Zaza Alevi” diye birbirlerini tanımlamazlar ,sadece ”BİZDEN” tanımlaması vardır . ”BİZDEN” tanımlamasının içine tüm Alevi-Kızılbaşlar girer. Kürtlük genellikle onlara dışarıdan yapılan bir tanımlamadır.

Neticede Alevilik Müslümanlıktan önce olsa da. Bir çok yoğuşmadan geçip gelişerek hem inançlarını hem kültürlerini bu zamana kadar taşımışlardır.Şu anki ALEVİ’LERİN durumu malüm..

Kaynak: İstanbul ımedya..

Not; Sumerolog Muazzez İlmiye Çığ’ın da araştırması konuyu dahada gerçek boyutuna getirmektedir.

Saskara-sinasi@hotmail.com . Şinasi KARACA

Rss

Okuyucu Yorumları

Toplam 0 yorum yapıldı.

İlginizi çekebilecek diğer haberler

"Alevilikte Kurban Bayramı Yok mu?" Bazı kimseler Alevi inancında kurban bayramı olmadığını iddia ediyorlar. Bu iddiaların sahipleri Aleviliği yaşamayan, Aleviliğin erkanlarını, ritüel ve ibadetlerini kabul etmeyen, kendi şahsi düşünce ve fikirlerini Alevilik ...
"HAYVAN KESMEYE HAYIR BAYRAMA EVET" R. İhsan Eliaçık Kurban ne anlama geliyor? Kurban Bayramından ne anlamamız lazım? Gurbân (kurban) kelimesi yakınlaşmak demektir; aynı zamanda, yumuşak g (ğ) ile söylendiğinde, ğarip (garip), ğurebâ (gureba) aynı ...
"KURBAN HAYVAN KASIP ET YEMEK DEGILDIR" Kurban Bayramı İnsanlığın Kurtuluş Bayramıdır Kurban bayramının taşıdığı mana sadece hayvan kesip et yemek değildir. Kurban bayramı, özü itibariyle insanlığın kurtuluş bayramıdır. Kurban bayramı ile insan kurban ...
“ALEVİLİK NEDİR? NEREDEN GELMİŞTİR?” Alevilik bir din,tarikat veya mezhep değildir!. Her Alevi,İmam Cafer mezhebinden ,Hacı Bektaş tarikatından ,Türkmen etiğindendir. ''Alevi '' kelimesi çok geniş kapsamlı bir kelimedir tüm Hz.Ali ve Ehli ...
"İşte üç fidanı dar ağacına götürenlerin tam listesi" Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Arslan... Türkiye'deki gençlik hareketinin önde gelen isimleriydiler ve Can Yücel'in "Bizim Deniz" şiirinde de söylediği gibi "en önce ...
Suay Karaman’dan günümüz izdüşümleriyle yakın tarih analizleri ‘Kemalizm ileriye açık, aydınlanmacı bir ideolojidir. Mazlum ulusların, ulusal demokratik devriminin ideolojisidir. Değişen koşullar içinde, sürekli ve akılcı bir yenilenmeyi ve o yenilenmenin ilkelerini ...
Yorumlar
Duyurular
Güncel haber yayıncılığına yeni yayın döneminde daha güçlü bir yapı ile İnternet Gazeteciliği ilkelerine uygun; tarafsız, özgün ve özgür site olarak kamuoyunun beğenisine sunulmuştur.

Copyright © 2013. Tüm Hakları saklıdır.

Yandex.Metrica

Saskara Haber

Esareti Cesaretle def edeniz. Yerelden Ulusala Özgür Haber Sitesi. Herkesin değil, doğrunun sesiyiz.