Administrator
Administrator
» Diğer Yazıları
Takip Et!
8 Nisan 2018

“YÜZ SORUDA ALEVİLİK”Bölüm(21)

Facebook'ta Paylaş
Twitter
B R K
“YÜZ SORUDA ALEVİLİK”Bölüm(21)

GündemKültür & Sanat - 8 Nisan 2018 13:41

“YÜZ SORUDA ALEVİLİK”Bölüm(21)

Mezhepler,birbirine 180 derece zıt anlayışlara sahiptir. Bu mezheplerden Taraput mezhebi evlenmeye karşıdır. Reşabit Mezhebi ise, ziraat yapmayı ve emlak sahibi olmayı yasaklamıştır. Asei Mezhebi ise, evlenmeye ve savaşa karşıdır. İbadethanelerde yaşarlar. 150 yılında kurulmuştur. Bütün mallar ortaktır. Sabatey Mezhebi ise Yahudilerin Rafizileri olarak yorumlanır. Dinsel anlayışları birçok Yahudi mezhebinden oldukça farklıdır.

Museviliğin kutsal kitabı Tevrat ile ilgili olarakta mezhepler arasında farklı yorumlar var. O’nu tasavvufi olarak yorumlayan ayetlere, değişik anlamlar veren anlayışlar olduğu gibi bu anlayışa karşı çıkanlarda vardır. Bu mezhepler içindeTevrat’ta Hz. İsa’nın geleceğine inananlar olduğu gibi bu anlayışa çok hiddetli karşı çıkanlarda bulunuyor. Ama tüm bu farklılıklara karşın tüm yorumlar Musevilik içinde telakki ediliyor. Musevilik çemberi içinde ifade ediliyor.
Aynı duruma bir de Hıristiyanlık içinde bakalım. Hıristiyanlık’ta ilk kurulduğu yıllarda olduğu gibi kalmamıştır. Dinin peygamberi bile çarmıha gerilmiştir. Farklı dinsel yorumlar İsa’nın sağlığında olduğu gibi çarmıha gerildikten sonra da devam etmiştir. Hıristiyanlıkta; İsa, Meryem, Ruhul-Kudüs tartışması hep yaşanmıştır.

Bugün bile yaşamaya devam ediyor.Bir yoruma göre ise; Hıristiyanlık ayrı göksel bir din değildir. O Musa’nın dininin devamıdır. Bu nedenle “İsevilik aslında Musevilik’tir” deniliyor.
Hıristiyanlık içinde de çeşitli tasniflere göre bazıları 72 mezhepten bazıları ise güncel yorumlarla birlikte 200’ü aşkın farklı Hıristiyan yorumdan sözediyor. Tarihe mal olmuş bazı Hıristiyan Mezhep ya da yorumlarının bazıları şunlardır.

1) LatinKatolikliği, 2) Rum Katolikliği, 3) Geldani Katolikliği, 4) ErmeniKatolikliği, 5)SüryaniKatolikliği, 6) Maroni Katolikliği. Ayrıca bunlara bağlı onlarca alt ayrım bulunuyor. 7) Ortodokslar. İstanbul Fener Patrikliği. Rus Ortodokslar, 9) Nasturiler, 10) Sen Tomaslar, 11) Monofizitler, 12) Otişsitler, 13) Monofizit Yakubiler, 14) Monofizit Ermeniler, 15) Monotelizmciler 16) Ariyanizım Hıristiyanlar, 17) Hususi Uniterciler, 1 Uniter Aetüsler, 19) Susiyenler, 20) Onomitler, 21) Martin Luther Hıristiyanlığı ya da Protestanlar. 1529 da kurulur. a) Alman Protestanları, b) Fransız Protestanları, c) İngiliz Protestanları (Anglikanlar) 22) Juvengilien Protestanlar, 23)Kalvinistler, 24) Protestan Labadiler, 25) Protestan Elapserler, 26) Protestan Erminiyenler, 27) Prespiteryan Protestanlar, 2 Anglikan Protestanlar, 29) Poriten Protestanlar, 30)Non Konformist Protestanlar, 31) Viglif Protestanları, 32) Lolar Protestanlar, 33) Janttus Protestanlar, 34) Jerum Protestanlar, 35) İnciliyen Protestanları 36) Antoziyasit ya da (Lyon Fukaraları) Protestanları, 37) Antoziyasit Protestanların Kongre Gasyenalistleri ya daProtestanların Rafizi yani sapkın kesimine verilen isim.

3 Antiziyasit Protestanların Anabatist kolu, 39) Antoziyasit Protestanların Menosit Kolu. Bunlara “barışsever” adı verilmiştir. 40) Antoziyalist Protestanların Kaker KardeşliğiKolu. Bunlara “Dost Hıristiyanlar Birliği” adı verilir. Bunlar; ava gitmezler, yemin etmezler 41) Antoziyasit Protestanların Kiyesit kolu. Bunlar ruhun kemale ermesini ve her türlü dünya işlerini terk ederek tefekkürü savunurlar. Yunanistan’daki Aynaroz papazları bunlara dahildir 42) Antoziyasit Protestan Meravist Kardeşliği Kolu. 1721 de İsviçre’de kurulur.

Bütün günahların Hz. İsa’nın ölümü ile affolunduğuna inanırlar. Vicdan muhakemesi ile Hakk’a ulaşılacağına inanırlar. Hz. İsa’nın yalnız ruhi huzurunu kabul ederler. 435. Antoziyasit Protestanların Piyetist Kolu, 1689daBerlin’de oluşur. İnsanoğlunun nefse ait terbiyesini savunurlar. 44) AntoziyasitProtestanların Metodist Kolu 1730’da İngiltere’de kurulmuştur. Sabah ve akşam açık havada ibadet ederler. 45) Antoziyasit Mormonlar, 1828 de ABD’de kurulur. Çok kadınla evliliği savunurlar: 46) Antoziyasit Südenburjiyen Kolu; 1734’de kurulur. 47) Antoziyasit İkonohılast Kolu. Bizans protestanlarıdır. 4 Antosiyasit Sen Jancılar. Bunlar YahyaPeygamberi tanıyıp İsa’yı tanımazlar. Bunlara göre Cenabı Hak bir cisimdir, Cebrail’de oğludur. Hz. İsa’ya ait bu düşüncelerine karşın Hıristiyan mezhebi olarak sayılmaları ilginç ve öğretici bir durumdur. 49) Antoziyasit Abyonitler. Abyan adlı bir Yahudi kurmuştur.

İncil’i kabul ederler. Ama İsa’nın ulühiyatını reddederler. Bunlara “Harici” adı da verilmiştir. İlginç yanıHıristiyanlık içinde sayılmalarıdır. 50) SemaniMezhebi, Semun adlı bir Yahudi kurar. Kendisini Allah’ın oğlu olduğunu iddia eder. 51) Apolonyus Dutan Mezhebi. 52) Menandır Mezhebi, 53) Manes Mezhebi (Mecusilikten veManicilikten etkiler vardır) 54) Şapelin Mezhebi 55)Donatis Mezhebi, 56) Peoj Mezhebi. Bunlara göre insanlar masum doğmuştur. Vaftiz etmeyelüzum yoktur. 57) Vijlans Mezhebi; Bu mezhepte papazların evlenmemelerini savunuyor. 5 Bogomil Mezhebi. Bunlarda Ortodoksların Rafizileri kabul ediliyor. Kiliselerin birçok ayinini reddederler. Bu mezhebe girenler işlerini bırakır ibadetle meşgul olurlar. Hz. İsa’ya babamız derler. 59) Bazilit Mezhebi, 60) Sernt Mezhebi, 61) Dozite Mezhebi, 62) Marsiyon Mezhebi, 63) Serdon Mezhebi Hz. İsa’nın hayal olduğunu savunurlar. İncil’in bir kısmını inkar ederler. Ama buna rağmen Hıristiyanlık içinde sayılırlar, 64)Bardzan, 65) Velanten Mezhebi, 66) Karpokrat Mezhebi, 67) Duset Mezhebi. Hz. İsa bir insandır. Ceseti ceza görmemiştir derler. 6 Dolsinit Mezhebi, 69) Montanist Mezhebi.Papaz Montans 212 de kurmuş.

Ben peygamberim diye iddiada bulunmuştur. 70) İon Mezhebi, 71) Gonostik Mezhebi. Bunlar vahiyleri inkar ediyorlar. Allah’tan başka üç varlıktan sözediyorlar.
Görüldüğü gibi birbirine ters ve Hıristiyanlığın esaslarına bile ters Hıristiyan mezhep ve tarikatleri vardır. Bu ve benzer durumlar dinler tarihinde görülen olgulardır. Bu oluşumlardan başka; Cizvit tarikatlardan, Kapusen tarikatlerden, Kuloni tarikatları gibi haçlı seferlerini düzenleyen tarikatlardan da sözetmek gerekiyor.

Şimdi ise, İslam içindeki farklı yorumlara mezhep ve tarikatlere kısaca bakalım. İslam içindeki farklı yorumları anlatan en eski eser, “Makalatül-İslamin” adı verilen Ebul-Hasan-Ali bin İsmailûl Eşan’nin yazdığı kitaptır. Eşari; “Müslümanlar Peygamberlerinden sonra birçok hususlarda ihtilâf etmişler ve birbirlerini kötülemişlerdir. Bu yüzden karışık hizipler husule gelmiştir. Bunlar İslam umumi namı altında toplanmaktadırlar, İslam arasında ilk ihtilâf imamet meselesinde meydana gelmiştir” dedikten sonra, “İmamet meselesi üstüne müslümanlar on kısma ayrıldılar.” diyor.Bunların; Şiiler, Hariciler, Mürcie,Mutezile, Cehmiye, Zarariye, Amme, Hüseyniye, Bekriyye, Külabiyye olduğu yazılıdır.

Şiiler’de üç kısma bölünürler. Bunlardan birincisi; Galiyyecilerdir. Bunların özelliğiHz. Ali ile ilgili olarak aşırı sevgi ve saygı duymalarıdır. Bunlarda 15 fırkadır. Bunlardan birincisi; “Beyaniyye”dir. Bunların özelliği “Allahı insan suretinde” görmeleridir. Bunlara “Beyancılar” denir.
Makalatül İslamin adlı eserin ikinci kısmınde ise, Rafiziler’den bahsetmektedir. Bunların ise 24 fırka olduğu yazılıdır: Rafizileri ise farklı yorumları nedeni ile 14 fırka olarak tasnif edilmiştir. Hariciler ise 3 fırka olarak yazılıdır. Bu eser İslam’ın ilk döneminde 73 fırka olduğunu yazmaktadır.
Enver BehnanŞapolyo’nun 1950’li yıllarda hazırladığı; “Mezhepler ve Tarikatlar Tarihi” adlı kitabındaTürkiye’de yaşayan bazı İslami oluşumları şöyle tasnif etmiştir.
1) Yesevilik (Ahmet Yesevi)
2)Mevlevilik (Mevlana Celalettin)
3)Bayramilik (HacıBayram Veli)
4) Melamilik (Mevleviliğin bir kolu)
5) Nakşibendilik (Bahaddin Nakşibent)
6) Kadirilik (Abdülkadir Geylani)
7) Rufailik (Seyit Ahmet Rufai)
Halvetilik (Ömer Halvet)
9) Bedeviyye (Ahmet Bedevi)
10) Şazeliye (Şeyh Lazali)
11) Şühreverdiyye (Ömer Sühreverdi)
12) Kübreviyye (Necmettin Kübra)
13) Düsukiyye (Burhanettin Düsuki)
14) Sadiyye (Şeyh Sadettin)
15) Celvetiyye (Aziz Mahmut Hüdayi)
16) Alevilik
17) Ahilik
1Bektaşilik
19) Şiilik (Şeyh Safiyeddin)
20) Hurufilik azlullah Hurifi)
21) Nusayriler
22) Dürziler
23) İsmaililer
24) Mazdekiler
25) Babekiler
26)) Mübeyyeza
27) Hasan Sabbah
2 Karmatiler
29) Melahide
30) Ayyarlar
31) Babilik
32) Simaviler (Şeyh Bedrettin)
33)Babaiyye (Şeyh Ali Ahmet)
34) Bahailik (Şeyh Bahaullah)
35) Vehhabiler (Mehmet bin Abdülvehap)
36) Zeydiyye (Tmam Zeyd)
37) Sünusiyye (Şeyh Mehmet Sünusi)
3 Düsükiyye (İbrahim Düşüki)
39) Ruşeniyye (Ömer Ruşeni)
40) Gülşeniyye (Pir İbralim Gülşeni)
41) Sünbüliye (Mehmet KutbiEfendi)
42) Şabaniye (Şaban Veli)
43) Ahmediyye (Ahmet Şemsettin Marmaravi)
44) Sinaniyye (Pir Ümmi Sinan)
45) Uşakiyye (PirHasan Uşaki)
46) Celvetyye (Şahap Efendi)
47) Ramazaniyye (ŞükrüEfendi)
4 Mısriyye (Şemsettin Efendi)
49) Raufiyye (Ahmet Raufi)
50) Cihangiriye (Mehmet Resmi Efendi)
51) Sivasiyye (NuriSivasi)
52) Halidiyye (Halit Süleymaniyevi)
53) Eşrefiye (Şeyh Eşrefzade)

Kaynak; Gelin canlar bir olalım..

Şinasi KARACA<saskara-sinasi@hotmail.com

 

Rss

Okuyucu Yorumları

Toplam 0 yorum yapıldı.

İlginizi çekebilecek diğer haberler

"HACI BEKTAŞ VELİ" Hacı Bektaı Veli, Alevi inancının serçemesidir. İlahi mesajın özüne bağlı kalarak çok zor şartlarda inancın yeniden insanlığın hayatında yer edinmesine ve kalıcı hale gelmesini sağlayan yol erenidir. Bizler, nasıl ki Hz. Ali ...
“100 SORUDA ALEVİLİK”Bölüm(27)  SORU 98: Aleviler’e Neden Kızılbaş Derler? CEVAP: Aleviler İslamiyetiSünni İslama inananlara göre farklı savunduğu için, örneğin; yaşamlarında kadın-erkek ayrımı yapmadığı için, kadını ikinci sınıf insan kabul etmediği için, dini tutucu ...
“100 SORUDA ALEVİLİK”Bölüm(26) SORU 93: MumSöndürmek Nedir? Aleviler Mum Söndü Yapar mı? CEVAP: Mum söndürmek kavramı, Aleviler’in anne, bacı tanımaksızın cinsel ilişkiye girdiklerini ifade etmek için kullanılan bir kavramdır. Ne yazıkki bazı ...
“100 SORUDA ALEVİLİK”Bölüm(25)  SORU 90: Aleviler, İslam AdınaYapılan Terör EylemlerineNasıl Bakıyor? CEVAP: İslam adına terör yapmanın tarihi ne yazık ki; ABD’deki İkiz Kuleler’e ve İstanbul’da iki sinagog ve İngiltere Konsolosluğu ile HSCB Bank’ın ...
"KIRKLAR MECLİSİ MASAL MI ?" Sünni Ve Şii Teologların Yaklaşımları Bağlamında Alevi İnancındaki Kırklar Meclisi Ve Cemine İlişkin Bir Yorum Kırklar Meclisi ve Cemi, Alevi teolojisinin en temel ögelerinden biridir. Bu konuda ...
“100 SORUDA ALEVİLİK”Bölüm(24)       SORU 88: Milli Eğitim Bakanlığı Bünyesinde Okullarda Verilecek Alevilik DersleriNasıl Olmalı? CEVAP: Hükümet, yine bir süredir AİHM kararı ile birlikte okullarda ALEVİLİĞİN de ders olarak okutulacağını açıkladı. Bu gelişme daha ...
Yorumlar
Duyurular
Güncel haber yayıncılığına yeni yayın döneminde daha güçlü bir yapı ile İnternet Gazeteciliği ilkelerine uygun; tarafsız, özgün ve özgür site olarak kamuoyunun beğenisine sunulmuştur.

Copyright © 2013. Tüm Hakları saklıdır.

Yandex.Metrica

Saskara Haber

Esareti Cesaretle def edeniz. Yerelden Ulusala Özgür Haber Sitesi. Herkesin değil, doğrunun sesiyiz.